الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

78

شأن نزول آيات قرآن ( فارسى )

( 274 ) الَّذينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ بِاللَّيْلِ وَ النَّهارِ سِرّاً وَ عَلانِيَةً فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَ لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ آنها كه اموال خود را ، شب و روز ، پنهان و آشكار ، انفاق مىكنند ، مزدشان نزدپروردگارشان است ؛ نه ترسى بر آنهاست ، و نه غمگين مىشوند . شأن نزول : انفاق در هر زمان به جا است در احاديث بسيارى آمده است كه : اين آيه دربارهء على عليه السلام نازل شده است ؛ زيرا آن حضرت چهار درهم داشت ، درهمى را در شب ، درهمى را در روز ، درهمى را آشكارا و درهمى را در نهان انفاق كرد و اين آيه نازل شد . « 1 » ولى مىدانيم نزول آيه در يك مورد خاص ، مفهوم آن را محدود نمىكند ، و شمول حكم نسبت به ديگران را ، نفى نمىنمايد . * * * ( ( 278 ) ) يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ ذَرُوا ما بَقِيَ مِنَ الرِّبا إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنينَ ( ( 279 ) ) فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا فَأْذَنُوا بِحَرْبٍ مِنَ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ إِنْ تُبْتُمْ فَلَكُمْ رُؤُسُ أَمْوالِكُمْ لا تَظْلِمُونَ وَ لاتُظْلَمُونَ ( ( 280 ) ) وَ إِنْ كانَ ذُو عُسْرَةٍ فَنَظِرَةٌ إِلى مَيْسَرَةٍ وَ أَنْ تَصَدَّقُوا خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ

--> ( 1 ) « نور الثقلين » ، ج 1 ، ص 290 و 291 ؛ نويسندهء « درّ المنثور » آن را از « ابن عساكر » ، « طبرانى » ، « ابو حاتم » ، « ابن جرير » و جمعى ديگر نقل كرده است ( « درّ المنثور » ، ج 1 ، ص 363 ) . و به گفتهء بعضى ، اين آيه به اتفاق علماى شيعه و اكثر علماى اهل سنت در شأن على بن ابيطالب عليه السلام نازل شده است . . . از علماى اهل سنت : « واحدى » ، « ثعلبى » ، « خوارزمى » ، « سدّى » ، « كلبى » ، « زمخشرى » ، « طافى » ، « قشيرى » ، « ماوردى » ، « ابن مغازلى » ، « ابن ابى الحديد » و غير آنها نيز اين حديث نقل شده است - به « تفسير برهان » و « تفسير اثنى عشرى » ، ذيل آيهء مورد بحث مراجعه شود . « وسائل الشيعه » ، ج 9 ، ص 394 و 403 ؛ « بحار الانوار » ، ج 36 ، ص 61 ، ج 40 ، ص 105 ، ج 41 ، ص 33 ، 34 ، 35 .